Większość ludzi z medycznego "światka" rodzi się z zamiłowaniem do eksperymentów i do szeroko pojętej nauki. Już od małego męczą biedronki w słoikach, odcinają dżdżownicom "ogonki", odkręcają radio, żeby zobaczyć, jak działa i co jest w środku, męczą swoich zapracowanych rodziców tysiącem pytań, z których 99% zaczyna się od niewinnego: "A dlaczego...?"

Ciekawość do nauki nie osłabia się wraz z wiekiem...

*  *  *

Stoimy nad pacjentem. Doktor zagląda mu w nos, gardło, krtań, uszy. Decyduje się na endoskopię.

W tym celu bierze takie specjalne narzędzie, którym poszerza nozdrza pacjenta i jak wszystko jest w miarę w porządku, wprowadza do nosa taką małą plastikową rurkę i daje choremu przez nią znieczulenie miejscowe.

Następnie oglądamy nos od środka, co trochę przypomina mi podróż statkiem podwodnym- oświetlamy wnętrze nosa, przeciskamy się między różowe małżowiny nosowe, i wszędzie jest tak ciemno, ponuro i cicho...:)

W każdym razie stoimy nad pacjentem i nagle zaczęłam się zastanawiać, czy znieczulenie, które dał mu doktor, zniosło czucie węchu...

- A skąd pani to przyszło do głowy?- zapytał mnie asystent.

- Natchnęło mnie:)

- Przyznam się, że nie wiem, nigdy w życiu nie przeszło mi to przez myśl:)

*  *  *

Bo z zapachem to jest tak. Na górze nosa, w jego wnętrzu oczywiście, jest skupisko komórek zmysłowych odbierających zapachy. Mają one połączenie z nerwem węchowym (pierwszym nerwem czaszkowym). Człowiek sobie wdycha jakiś zapach, powiedzmy zapach kawy- komórki są pobudzane, jest depolaryzacja włókienek, impuls przechodzi przez nerw węchowy i dalej do mózgu, gdzie jest analiza itp. Tak mniej więcej.

Ale- żeby nie było tak prosto- zapachy możemy też częściowo odbierać w jamie ustnej. Mamy taki nerw- trójdzielny (piąty nerw czaszkowy), którego niektóre gałązki są w stanie odbierać niebezpieczne dla życia i zdrowia zapachy- np. benzyny.

Tak więc jeżeli rodzi się człowiek z anosmią, czyli całkowitą utratą węchu, długo nie może uwierzyć w to, że nic nie czuje, bo natura wyposażyła go w taki mechanizm obronny, jakim jest nerw trójdzielny, który "mówi mu" o zapachu benzyny i innych trujących i niebezpiecznych związków (amoniaku np.).

*  *  *

Zastanowiliśmy się wspólnie- lidokaina znieczula czuciowo błonę śluzową nosa (w tym przypadku), dlaczego nie miałaby przy okazji ruszyć i komórek zmysłowych?

- Ale przecież -  mówię- jak miałam gastroskopię, to czułam smak lidokainy...

- Najlepiej- wtrącił doktor z błyskiem w oku- pójdźmy zapytać się pacjenta:))

*  *  *

Stoimy nad zdziwionym pacjentem...

- Mamy do pana jeszcze jedną prośbę...- zaczynam nieśmiało

- Bo chodzi o to, żeby pan wziął jakąś swoją wodę kolońską, albo coś do jedzenia, i powiedział nam, czy czuje jakiś zapach- skończył doktor.

*  *  *

Pacjent lat 41, po znieczuleniu błony śluzowej nosa lidokainą. Czucie zapachów zachowane, prawidłowe w obu szparach nosowych ("A niech to"- chciałoby się rzec- może byśmy mogli przez przypadek coś odkryć, jak to robili nasi przodkowie).

- Dziękujemy panu serdecznie:))

- Ależ nie ma sprawy:) ku chwale Nauki :)

*  *  *

I każdy z nas miał ten sam błysk w oku, który mieliśmy, gdy się okazywało, że dżdżownicy odrasta reszta ciała :)

Ku chwale Nauki!